با آوردن اسم استان های شمالی کشور نام برنج هم تداعی می شود یکی از بهترین برنج های دنیا در شمال ایران و استان گیلان کشت می شود. از جمله نشان مرغوبیت برنج های استان گیلان بو و عطر آن است همچنین در صورت کف مال کردن آن ها چربی حاصل از آن احساس می شود. مردم عزیز گیلان و رشت برنج را بصورت کته مصرف می کنند که خاصیت و ویتامین های موجود در آن حفظ شود. با توجه به آنچه گفته شد خرید برنج شمال را از یاد نبرید. همچنین برنج ارزشمندترین سوغات استان گیلان محسوب می شود.

نان برنجی رشت که به آن نان تیمیجان هم می گویند نانی است که از آرد برنج تهیه می شود و از لحاظ شکل ظاهری گرد و نازک می باشد. تیمیجان نام روستایی می باشد که نان برنجی مخصوص آن روستاست و به بازارهای رشت هم راه پیدا کرده است. نان برنجی را زنان با ذوق و هنرمند گیلانی مخصوصا برای عید و مهمانان خود پخت می کنند. نان برنجی بدلیل آرد برنجی که دارد طعم شیرینی دارد و خود رشتی ها آن را با حلوا ارده مصرف می کنند که بسیار خوشمزه و لذیذ می باشد. نان برنجی رشت سوغاتی بسیار خوبی است و مسافران اولین بار که آن را مصرف می کنند مشتری پرو پا قرصش می شوند .

کلوچه فومن یکی از شیرینی‌های خوشمزه و همچنین از سوغاتی‌های معروف مخصوص خطه سرسبز گیلان است که در کارگاههای کوچک وسنتی تهیه میشود.

کلوچه خوشمزه لاهیجان به کوکی معروف است و به عنوان سوغاتی محسوب می شود.

رشته خشکار یکی از شیرینی های سنتی رشت و استان گیلان می باشد که در سفر به این شهر می توانیم برای مصرف خود و سوغات شهر رشت آن را تهیه کنیم. رشته خشکار ذوق و سلیقه زنان گیلانی را نشان می دهد چون شیرینی است که بسیاری از زنان گیلانی آن را در خانه درست می کنند. همچنین نزد مسافران این خطه ی همیشه سبز محبوبیت بسیاری دارد. برای خرید این شیرینی خوشمزه می توانید به قنادی های شهر رشت سری بزنید و رشته خشکاری را که جلوی چشمتان درست و برشته می شود تهیه کنید. رسته خشکار در واقع بریده های خمیری شکل است که در وسط آن مغز،هل و ادویه جات می ریزند و سپس در روغن برشته می کنند به همین علت چرب، شیرین و بسیار لذیذ است. گیلانی ها معمولا برای ماه مبارک رمضان این شیرینی را در خانه درست و مصرف می کنند اما شما اگر سفری به رشت داشتید بعنوان یک سوغات از شهر رشت آن را تهیه کرده و از خوردن آن همراه چای فراموش نکنید.

خوشمزه ترین سوغات رشت، ماهی سفید آن می باشد، که در دریای خزر و رودخانه های استان گیلان صید می شود. ماهی سفید یکی از مرغوب ترین ماهی های شمال کشور محسوب می شود. دارای مزه ی بسیاری عالی و بدون بو است. هر چند خوردن آن بدلیل استخوان های ریز و زیادی که دارد بی دردسر نیست. ماهی سفید را درکنار برنج یا بصورت شکم پر درست می کنند. ماهی خواص درمانی بسیاری دارد و مصرف هفتگی برای هر سن و سالی توسط پزشکان توصیه می شود . ماهی منبعی برای ویتامینA,B,D می باشدو و دارای کلسیم و فسفر و امگا3 و ید است. برای خرید ماهی سفید تازه به بازار بزرگ شهر رشت سری بزنید

از چاشنی‌های پر طرفدار گیلانی ماهی دودی است که به صورت آماده از بازار روز تهیه می‌شود. روش آماده کردن ماهی دودی به این شکل است که تکه‌ی کوچکی را از ماهی درون ظرفی سفالی روی برنجِ آماده‌ی دم قرار می‌دهند، این چاشنی همراه با انواعی از خورش‌ها سرو می‌شود. روش دیگری برای طبخ ماهی دودی وجود دارد، به این صورت که ماهی را از شب قبل خیس کرده و تا صبح چندین بار آب آن را عوض می‌کنند؛ سپس بدون اینکه ماهی با آب در تماس باشد آن را بخارپز می‌کنند تا استخوان‌های ماهی نیز نرم شود.

از چاشنی‌های پر طرفدار گیلانی ماهی شور است که به صورت آماده از بازار روز تهیه می‌شود. روش آماده کردن ماهی شور به این شکل است که تکه‌ی کوچکی را از ماهی درون ظرفی سفالی روی برنجِ آماده‌ی دم قرار می‌دهند، این چاشنی همراه با انواعی از خورش‌ها سرو می‌شود. روش دیگری برای طبخ ماهی شور وجود دارد، به این صورت که ماهی را از شب قبل خیس کرده و تا صبح چندین بار آب آن را عوض می‌کنند؛ سپس بدون اینکه ماهی با آب در تماس باشد آن را بخارپز می‌کنند تا استخوان‌های ماهی نیز نرم شود.

اشپل همان خاویار ماهی سفید می باشد. اشپل در گیلان 4 مدل سرو می شود. الف) اشپل را شور می كنند و به صورت خام با پلو كباب همراه مخلفاتی مثل كره محلی ، زیتون ، مغز گردو، باقلا مازندرانی خشك ، ماست چكیده محلی می خورند .ب) همین اشپل شور را درون یک ظرف كوچك مثل نعلبكی می ذارن و بعد از اینكه برنج را آبكش كردند می ذارنش روی برنج و بعد در برنج را م یذارن تا با بخار برنج پخته شه كه البته اینجوری شوری اشپل كمی گرفته و رنگش هم كمی تغییر می كند و به همراه غذا های محلی مثل باقلا قاتوق می خورند. ب) اشپل خام را درون تابه سرخ می كنند و همراه ماهی سرخ شده و یا غذاهای محلی می خورند. ب) كوكوی اشپل ( اشپل کوکو ) درست می كنند و با غذاهای محلی و یا ماهی سرخ شده نوش جان می كنند.

آستانه اشرفیه در ٣٥ کیلومتری مرکز استان ، رشت قرار دارد و فاصله آن تا شهر لاهیجان ٧ کیلومتر است. از محصولات زراعی این شهرستان می‌توان بادام زمینی که در واقع مرغوبترین بادام ایران است، به دلیل کیفیت و سبکی خاکی این منطقه که بیشتر حاصل رسوبات سفید رود است.

شهر رودبار در حد فاصل سواحل خزر و جلگه‌های گیلان با دشت زرخیز قزوین، در میان کوه‌های البرز جایگاه مناسبی برای پرورش و تولید محصول زیتون است به‌طوری که امروزه در کشورمان رودبار را به زیتون و زیتون را به رودبار و منجیل می شناسند.

پنیر سیاه‌مزگی که در روستای سیاه‌مزگی از توابع شهرستان شفت استان گیلان تولید می‌شود یکی از بهترین سوغاتی‌های این استان است که به گفته برخی می‌تواند با بهترین پنیرهای فرانسه رقابت کند.

از اوایل قرن بیستم چایکاری در کشورهای ایران و ترکیه آغاز گردید. قبل از سال 1280 هجری شمسی ، کشت چای در ایران رواج نداشت و ایرانیان قدیم به جای چای ، قهوه می نوشیدند. به همین دلیل چایخانه های امروزی همان نام سنتی خود یعنی قهوه خانه را حفظ کرده اند. چای گزینه ای مناسب برای سوغاتی بردن است. چای نوشیدنی خوبی برای رفع خستگی می باشد و دم کردن آن با افزودنی های چون بهارنارنج ، هل،دارچین و … هر کدام مزیتی و خاصیتی دارد.

ُنوس بِچِم یه پرپره می‌داهونه آو دِکَتَی کُنوس یا اَزگیل با نام علمی Mespilus germanica ، میوه‌ای است از خانواده گلسرخیان از سرده‌ی ازگیل‌ها (Mespilus) ، هم خانواده سیب و گلابی و از جمله میوه هایی که با فرهنگ گیلان عجین شده است و هر جا سخن از کنوس به میان می آید به دنبال آن گیلان هم خواهد آمد همانطور که نام آن (ازگیل) نیز گویای از گیل برآمدن را دارد.

سبدبافى و حصيربافى از صنايع دستى و خانگى بسيار رايج در گيلان است و توليد انواع سبدها و حصيرها در اكثر نقاط اين استان رواج دارد. مواد اوليه آن نى و سوف است كه به طور خودرو در باتلاق‏ها مى‏رويند. توليد كنندگان در فصل غير كشاورزى به توليد آن مشغول هستند در استان گيلان 700 كارگاه حصير بافى فعاليت دارد. مراكز مهم آن عبارتند از: خمام، بندرانزلى، گلشن، غازيان و جفرود. فرآورده‏هاى حصيرى عبارتند از: حصير، زيرانداز، كلاه ساك و...

بامبو يا ني هندي نوعي خيزران است و اولين بار همراه با تخم چاي توسط کاشف السلطنه به ايران آورده شد . به اعتقاد عده اي صنعت بامبو بافي با آمدن استاد ولتري از چين به لاهيجان ، شروع گشته و با کمک استاد کاران ايراني که شاگردان وي بوده اند رشد و تکامل يافت . بامبوبافي يكي از صنايع دستي در استان گيلان است كه مواد اوليه از ني خيزران بدست مي آيد. شروع کار بامبو بافي از حدود يكصدسال پيش با کشت چاي در گيلان رواج يافت و مهمترين مرکز توليد آن لاهيجان به ويژه منطقه ليالستان است. بامبو در مرداب ها و اطراف رودخانه هاي لاهيجان و رشت كه بسيار مرطوب است، مي رويد و محصولات آن هم جنبه تزييني و هم كاربردي دارد.

نمد ساده ترین نوع کف پوش است. ماده اصلی نمد، پشم گوسفند به رنگهای طبیعی مانند سفید، قهوهای، سیاه و یا ترکیبی از آنها برای زمینه و مقداری پشم رنگ شده به رنگهای گوناگون جهت ایجاد نقوش می باشد. در بعضی مناطق، پشم زمینه را هم گاهی رنگ می کنند و در نقاطی دیگر، گاه برای نقوش روی نمد نیز از پشم خود رنگ استفاده می نماید. امروزه نمد در بیشترین نقاط ایران تولید می گردد و مراکز عمده آن عبارتند از: استهبان فارس ، شهرهای مختلف گیلان و مازندران، سمنان، دامغان، قوچان، کرمانشاه و...

گمج نیز نوعی دیگ و ظرف گلی لعابدار و ته گِردِ خورشت پزی است و نوخون نیز از همان جنس و درپوش آن است. سابق بر این، که اشیاء فلزی به ندرت کاربرد داشت، گمج بهترین و اساسی ترین وسیله طبخ گیلانیان بود. امروزه اگرچه ظروف فلزی جای آن را گرفته است، اما برخی خانواده های سنتی و اغلب خانواده های روستایی، هنوز از گمج استفاده می کنند و معتقدند که طبخ خورشت در آن راحت تر و مطبوع تر است و باقی مانده خورشت در آن سالم تر می ماند . بهترین گمج و نوخون ها رادر جیرده و روستاهای حومه شفت نظیر خرطوم می سازند. سفالگران و کوزه گران منطقه، که در پخت لعاب مهارت دارند، رنگ سبز روی آنرا معمولاً از مخلوط پودر شیشه با قلع و سرب به دست می آورند. گمج ها انواع و اقسام مختلف دارند: گمج های یک مرغی کوچک، دو مرغی متوسط، سه مرغی بزرگ و بزرگ تر از آن مخصوص مهمانی های اعیانی است. این ظرف سابق بر این، در میدان بزرگ شهر رشت و در فروشگاه های مخصوص وسایل آشپزخانه سنتی و نیز تمام شهرهای استان به راحتی یافت می شد. امروزه با آمدن دیگ، از استفاده های گمج و نوخون، حتی در روستاها نیز کاسته شده است. روز بازارهای هفتگی در گیلان، مناسب ترین محل خرید گمج و نوخون است. با ین حال، گمج و نوخون به عنوان سوغات درون فامیلی، هدیه ای از گیلان به حساب می آید.

نمکیار یا نمیار ظرفِ گلی، گِرد، قطور و کمی گود است، که در آن سبزی، مغز گردو، دانه های انار، گوجه سبز و سیر را با وسیله ای معروف به مُشته سنگ می سابند و گاهی رویه داخلی آن را لعاب می دهند.

صندوق بولاکی ، نوعی صندوق زیبا و پر نقش و نگار و خوش رنگ است که در تجارت با روس‌ها و در زمان امپراتوری تزارها به گیلان راه پیدا کرده است . در این صندوق روزگاری انواع لباسها و ظروف نگهداری می‌شد ، امروز چمدان و کمد و کابینت آشپزخانه جای آن را گرفته است . و صندوق بولاکی از صورت کاربردی خود در شهرها خارج شده بیشتر جنبه تزئینی گرفته است ، با این حال هنوز ، از اقلام ضروری جهیزیه عروس میان روستائیان گیلانی است . سطح این صندوقها با فلزی گرد مانند میخ که به گردَ مِخ معروف است، تزیین می‌شد وجنسش از چوبهای روسی بود .

صنعت چارق دوزی در اطراف فومن خصوصا در ماسوله بصورت توليد كفش چرمى (چموش) به اندازه‏هاى مختلف رواج دارد و مواد اوليه آن چرم مى‏باشد. توليدات اين صنعت در سالهاى اخير جنبه مصرفى خود را از دست داده و بيشتر حالت تزئينى به خود گرفته است.

یکی از زیباترین صنایع دستی استان گیلان که زبان زد خاص و عام است، عروسک کاموایی ماسوله است. این عروسک که تنها در ماسوله بافته می شود توسط زنان و کودکان این شهر تاریخی در جلوی درب منازل و یا بر روی سکویی در نزدیک منزل به مسافران و گردشگران عرضه می شود. این سوغات که یادگاری از شهر تاریخی ماسوله است با کاموا بافته می شود و بسیار زیباست، این عروسک که ساخته دست زنان و دختران ماسوله است به جای جای این شهرک چهره زیبایی بخشیده است.

روستای جیرده ی شفت خصوصا در تالش و گالش شال بافی رایج است.